Уйлап табыусылар һәм рационализаторҙар көнө (Рәсәй)
Уйлап табыусы һәм рационализатор көнө (Россия) — Рәсәй Федерацияһында йыл һайын июндең һуңғы шәмбеһендә билдәләнгән уйлап табыусылар һәм рационализаторҙарҙың һөнәри байрамы. Байрам уйлап табыусыларға, рационализаторҙарға, инженерҙарға һәм фәнни-техник ижад менән, етештереүҙә яңы технологиялар индереү менән шөғөлләнгән барлыҡ кешеләргә арнала.
Тарихы
Советтар Союзында тәүге тапҡыр Уйлап табыусы һәм рационализатор көнө 1957 йылда билдәләнде. Был байрамды ойоштороу инициативаһын СССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Яңы техника индереү буйынса дәүләт комитеты тәҡдим иткән. Байрам тураһында тәүге рәсми телгә алыу — 1957 йылдың 24 ғинуарындағы СССР Юғары Советы Президиумының ҡарарында урын алған.
Совет осоронда был байрам дәүләт кимәлендә киң билдәләнде һәм уйлап табыусыларҙың ҡаҙаныштарын таныу ғына түгел, ә техник ижадты пропагандалау ысулы булараҡ та файҙаланылған. Күргәҙмәләр, семинарҙар, новаторҙар менән осрашыуҙар ойошторолдо, мәктәптәрҙә һәм юғары уҡыу йорттарында тематик саралар үткән.
СССР тарҡалғандан һуң да, дәүләт кимәлендәге элекке дәрәжәһен юғалтһа ла, байрам Рәсәйҙә һаҡланып ҡалды һәм бөгөнгәсә фәнни-техник интеллигенцияның һөнәри байрамы булараҡ билдәләнә.[1] [2]
Шулай уҡ был көндө — июндең һуңғы шәмбеһендә — Беларусь Республикаһында ла Уйлап табыусы һәм рационализатор көнө итеп билдәләйҙәр. [3].
Байрамдың әһәмиәте һәм датаһы
Байрамдың тотоҡло датаһы юҡ — йыл һайын июндең һуңғы шәмбеһендә уҙғарыла. Был сараны ял көнөнә тура килтереп, сәнәғәт һәм фәнни ойошмаларҙа эшләүселәргә уңайлы шарттар тыуҙырыу маҡсатында эшләнгән. Байрам фәнни-техник прогрестың әһәмиәтен күрһәтеү, яңы техник ҡарарҙар эҙләү, етештереү процесстарын камиллаштырыу, яңы ҡоролмалар һәм технологиялар уйлап табыу менән шөғөлләнгән кешеләрҙе дәртләндереү маҡсатында үткәрелә. Шулай уҡ инженер һөнәрҙәрен популярлаштырыуға, инновацион иҡтисад үҫешенә һәм йәштәрҙең фәнгә ҡыҙыҡһыныуын арттырыуға булышлыҡ итә.[1]
Байрам саралары
Рәсәйҙә Уйлап табыусы һәм рационализатор көнөндә түбәндәге саралар ойошторола:
- интеллектуаль милек һәм инновациялар мәсьәләләренә арналған конференциялар, семинарҙар, «түңәрәк өҫтәл»дәр;
- техник ижад, инновацион проекттар һәм студент эшләнмәләре күргәҙмәләре;
- уйлап табыусыларға һәм рационализаторлыҡ тәҡдимдәре авторҙарына премиялар, наградалар тапшырыу;
- мәктәптәрҙә һәм юғары уҡыу йорттарында аңлатыу-мағариф саралары.[1]
Рәсәйҙең билдәле уйлап табыусылары
Күренекле Рәсәй һәм Совет уйлап табыусылары:
- Иван Кулибин — XVIII быуат үҙаллы механик, күп инженер яңылыҡтары авторы;
- Александр Лодыгин — электр лампаһын уйлап табыусы;
- Александр Попов — радио уйлап табыусы;
- Борис Розинг — телевидение уйлап табыусы;
- Иван Ползунов — ике цилиндрлы пар машинаһын уйлап табыусы;
- Павел Шиллинг — электромагнит телеграф уйлап табыусы;
- Павел Яблочков — донъялағы тәүге электр лампаһына патенты алған уйлап табыусы;
- Николай Жуковский — заманса гидро- һәм аэромеханикаға нигеҙ һалыусы.[4]
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 День изобретателя и рационализатора в 2025 году: история и традиции праздника. Семья Проект КР.RU.
- ↑ День изобретателей и рационализаторов в России. Шедеврум.
- ↑ Белорусское общество изобретателей и рационализаторов. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 май 2010. Архивировано из оригинала 20 декабрь 2010 года.
- ↑ Калинкина Юлия Андреевна. 28 июня - День изобретателя и рационализатора в России. Образовательная социальная сеть (9 июнь 2014).
