Автомобилистар көнө

Байрам Рәсәй Президентының 2012 йылдың 25 июнендәге «Автомобиль һәм ҡала пассажир транспорты хеҙмәткәре көнө тураһында»ғы 897-сы Указы менән булдырылһа ла^[2], уның тарихы СССР осоронан башлана. 1976 йылдың 15 ғинуарында граждандарҙың мөрәжәғәттәренә яуап итеп, СССР Юғары Советы Президиумы «Автомобиль транспорты хеҙмәткәрҙәре көнө» тип аталған йыллыҡ байрам булдырыу тураһындағы № 2847-IX Указына ҡул ҡуя^[3][4]. Байрам көнө итеп октябрҙең һуңғы йәкшәмбеһе билдәләнә.

1980 йылдың 1 октябрендә СССР Юғары Советы Президиумының «Байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында»ғы № 3018-Х Указы был байрамды раҫлай^[5].

1991 йылда, СССР тарҡалғандан һуң, элеккесоюздаш республикалар байрамдың яҙмышын үҙаллы билдәләй: Белоруссияла ғына ул үҙгәрешһеҙ һаҡланып ҡала, ә БДБ-ның башҡа илдәрендә үҙгәртелә йәки бөтөрөлә.

1996 йылдан алып Рәсәйҙә ул «Юлсылар көнө» менән берләштерелә. Байрам «Автотранспорт һәм юл хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө» тип атала. Әммә Рәсәй Президентының 2000 йылдың 23 мартындағы «Юл хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө тураһында»ғы № 556 Указы^[6] байрам көндәрен ҡабаттан айыра — Автомобиль транспорты хеҙмәткәрҙәре көнө итеп октябрҙең һуңғы йәкшәмбеһе ҡалдырыла, ә юл хужалығы хеҙмәткәрҙәренең профессиональ байрамы октябрҙең өсөнсө йәкшәмбеһенә күсерелә.

2012 йылдан байрамдың рәсми исеме «Автомобиль һәм ҡала пассажир транспорты хеҙмәткәре көнө» тип үҙгәртелә, һәм уны ҡала транспорты хеҙмәткәрҙәре: трамвай, троллейбус йөрөтөүселәре, автовокзал, метро хеҙмәткәрҙәре һәм башҡа белгестәр ҙә байрам итә башлай^[7].

Автомобилистар көнөнән тыш, Рәсәйҙә йыл һайын 29 майҙа Рәсәй Федерацияһының автомобиль ғәскәрҙәре хеҙмәткәрҙәре һәм хәрби хеҙмәткәрҙәре байрам иткән Хәрби автомобилистар көнө (рус.)баш. билдәләнә.

Был көндә профессиональ водителдәрҙе һәм ҡала транспорты хеҙмәткәрҙәрен — йөк машиналары, метро поездары, автобустар, трамвайҙар, троллейбустар һәм такси йөрөтөүселәрҙе ҡотлайҙар.

Бынан тыш, транспорт сараларын сервис хеҙмәтләндереүселәр һәм производствола эшләүселәр: автослесарҙар, механиктар, шиномонтажсылар, автомобиль инженерҙары һәм конструкторҙары, транспорт предприятиелары етәкселәре һәм башҡа хеҙмәткәрҙәр тәбрикләнә.

Ваҡыт үтеү менән байрам үҙенең тәүге әһәмиәтен киңәйтә һәм уны профессиональ водителдәр генә түгел, водитель таныҡлығы һәм шәхси автомобиле булған һәр кем билдәләй.

Транспорт саралары һәм уларға комплекттар сығарылған заводтар урынлашҡан ҡалаларҙа: Мәскәү, Түбәнге Новгород, Курган, Ульяновск, Тольятти, Ижевск, Яр Саллы, Мейәстә киң күләмле тантаналар үтә.

Был көндә пассажирҙар һәм йөк ташыу менән шөғөлләнгән транспорт компанияларында саралар уҙғарыла, уларҙа хеҙмәткәрҙәргә рәхмәт хаттары һәм почёт грамоталары тапшырыла. Байрамға премиялар һәм аҡсалата дәртләндереүҙәр бирелә.

Байрам программаһына раритет автомобилдәр парады, концерттар, хәүефһеҙлек буйынса акциялар, һөнәри оҫталыҡ конкурстары (тиҙлеккә тәгәрмәс алмаштырыу, ваҡытҡа ремонт эшләү һ.б.) инә^[8]. Автомобилистар көнөндә күргәҙмәләр ойошторола, уларҙа килеүселәргә автомобиль сәнәғәте тарихы, шулай уҡ машиналар, уларҙың ҡоролошо һәм нисек эшләүе тураһында һөйләйҙәр.

Башҡортостанда Автомобилистар көнөндә республика етәксеһе Радий Хәбиров, хөкүмәт, министрлыҡтар вәкилдәре шулай уҡ Дәүләт автоинспекцияһы начальнигы Владимир Севастьянов тармаҡ хеҙмәткәрҙәрен, ветерандарҙы һәм транспорт менән бәйле барыһын да ҡотлай^[9][10]. Телмәрҙәрҙә транспорттың ауылдар араһында бәйләнеш булдырыуы, пассажирҙар һәм йөк ташыуы, шулай уҡ водителдәрҙең махсус хәрби операцияла ҡатнашыусыларҙы алып барып-алып ҡайтыуы, гуманитар ярҙам ташыуы тураһында әйтелә.

Байрам алдынан йәки байрам көнөндә тантаналы саралар үтә, уларҙа хеҙмәт ҡаҙаныштарына өлгәшеүселәргә дәүләт наградалары, почёт грамоталары, рәхмәт хаттары, ведомствоның отличие билдәләре тапшырыла. Мәҫәлән, «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләү: уларҙа вице-премьер, министрҙар, мәртәбәле ҡунаҡтар ҡатнаша, коллективтың ҡаҙаныштары билдәләнә^[11]. Бындай саралар һәр районда ойошторола^[12].