Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө

Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө[1], Медиктар көнө[2] (рус. День медицинского работника[3][4], рус. День медика[5]) — һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә эшләүсе белгестәрҙең һөнәри байрамы, йыл һайын июндең өсөнсө йәкшәмбеһендә Рәсәйҙә[4][6], Белоруссияла[7], Ҡаҙағстанда[8][9]], Әрмәнстанда[6], Латвияла[10], Молдовала[6] билдәләнә.

Башҡа дәүләттәрҙә (элекке СССР республикаларында) был байрам башҡа даталарҙа билдәләнә: Литвала (2001 йылдан — 27 апрель)[11], Украинала (2023 йылдан — 27 июнь)[12], Ҡырғыҙстанда (июнь айының беренсе йәкшәмбеһендә)[13], Әзербайжанда (2001 йылдан — 17 июнь)[14], Тажикстанда (Авиценна көнөндә −18 июнь)[15].

Тарихы

undefined

СССР-ҙа медицина хеҙмәткәрҙәре көнөн 1950 йылдан алып билдәләйҙәр[16]. РИА НОВОСТИ сайты мәғлүмәте буйынса байрам СССР Юғары Советы Президиумы указы менән 1965 йылдың 10 декабрендә рәсми раҫланған[17]. Икенсе сығанаҡ, КонсультантПлюс белешмә сайты буйынса, был байрам СССР Юғары Советы Президиумының 1980 йылдың 1 октябрендәге 3018-Х һанлы «Байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында» указына СССР Юғары Советы Президиумының 1988 йылдың 1 ноябрендәге 9724-XI һанлы «СССР-ҙың байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһындағы ҡануниәтенә үҙгәрештәр индереү тураһында» указы редакцияһында раҫланған[18]. СССР тарҡалғандан һуң һөнәри байрам һәм уның традициялары һаҡланып ҡала. Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө йыл һайын июндең өсөнсө йәкшәмбеһендә билдәләнә[19].

Традициялар

Медицина хеҙмәткәрҙәре көнөндә Рәсәй төбәктәрендә байрам концерттары, һаулыҡ һаҡлауҙа эшләүсе белгестәрҙе бүләкләү тантаналары үтә. Тантаналы шарттарҙа медицина хеҙмәткәрҙәренә Почет Грамоталары, дипломдар һәм дәүләт наградалары тапшырыла, «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы» һәм «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре» маҡтаулы исемдәре бирелә[20][21]. Башҡортостан Республикаһында Башҡортостан Республикаһының халыҡ табибы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре маҡтаулы исемдәре ҡаралған.

«Призвание» медицина премияһы

Рәсәйҙә 2001 йылдан медицина хеҙмәткәрҙәре көнөнә йыл һайын «Призвание» (рус.)баш. төп медицина премияһын тапшыралар[18], проектты Беренсе канал һәм Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау Һәм социаль үҫеш министрлығы (рус.)баш. (2012 йылдан Рәсәй Федерацияһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы) тормошҡа ашыра. Һуңғы 10 йылда Премия Лауреаттары Рәсәйҙең Төрлө төбәктәренән 350-гә яҡын табип була[22].

undefined

Табиптар балы

Йола буйынса, медицина хеҙмәткәрҙәре көнөнә Мәскәүҙә йыл һайын Табиптар балы үткәрелә (табыштың бер өлөшө хәйри фондтарға күсерелә)[23]. Унда төрлө белгестәр һәм Рәсәй Федерацияһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы вәкилдәре ҡатнаша. Һәр йыл Балды традицион рәүештә дебютанттар (рус.)баш. асып ебәрә — Рәсәйҙең медицина ВУЗдарынан иң яҡшы 22 пар студент[24]. Сара нигеҙендә батша Рәсәйендә модаға ингән классик вена балы форматы алынған.[25].

undefined

Пирогов ордены

2020 йылдың 21 июнендә «Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө»ндә табиптар тәүге тапҡыр «Коронавирус инфекцияһына (COVID-19) ҡаршы көрәшкә индергән өлөшө, табип бурысын үтәгәндә күрһәткән фиҙакәрлеге һәм юғары профессионализмы өсөн» Пирогов ордены менәнбүләкләнде[26]. Бүләкләнеүселәр араһында стационарҙарҙың, поликлиникаларҙың, лабораторияларҙың, ашығыс һәм ашығыс медицина ярҙамы станцияларының, махсуслаштырылған медицина үҙәктәренең һәм башҡа медицина ойошмаларының медицина хеҙмәткәрҙәре лә бар[27].

undefined

Рәсәйҙең күп кенә ҡалаларында был көндә (йәки унан алда) төбәк масштабындағы медицина премияларын тапшырыу тантанаһы үтә. Мәҫәлән, 2002 йылдан Свердловск өлкәһе медицина хеҙмәткәрҙәре йыл һайын «Медицина олимпы» профессиональ танылыу премияһында ҡатнаша[29].

Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә был көндә (йәки көн элгәре) тәжрибә уртаҡлашыуға һәм Рәсәй һәм халыҡ-ара медицина берләшмәһен берләштереүгә йүнәлтелгән төрлө конференциялар, ғилми-ғәмәли семинарҙар һәм башҡа саралар үтә[30][20].

Ҡыҙыҡлы факттар

  • Медицина хеҙмәткәрҙәре униформаһы XIX быуатта индерелә. Инглиз табибы Джозеф Листер билдәләүенсә, аҡ төҫтә бысраҡ яҡшыраҡ күренә, шуға күрә һәр табип санитария маҡсатында аҡ халат кейергә тейеш[31].
  • Боронғо грек табибы Гиппократты «медицина атаһы»тип атайҙар[32].
  • «Гиппократ Анты»ның төп тексын рус теленә тәржемә итеү бик ҡатмарлы. Шуға күрә төп положениеларға нигеҙләнеп русса тексты үҙгәртәләр. «Гиппократ Анты»н медицина уҡыу йорттарын тамамлаған һәр уҡыусы ҡабул итә[31].
  • Медицина хеҙмәткәрҙәре Көнө менән бер рәттән донъяның күп илдәрендә Халыҡ-ара табип көнө[33], шулай уҡ билдәле бер һөнәрҙәрҙең һөнәри байрамдары: Халыҡ-ара стоматолог көнө, Халыҡ-ара шәфҡәт туташы көнө, Бөтә донъя травматолог көнө һ.б. билдәләнә[34]. Рәсәйҙә табип-белгестәрҙең һөнәри байрамдары : Фельдшер көнө, Неонатолог көнө, Ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәткәрҙәре көнө һ.б.[35]] билдәләнә.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Бөгөн – медицина хеҙмәткәрҙәре көнө. shonkar.com.
  2. ↑ Республикала Медиктар көнө һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренең парады менән билдәләнә. bash.bashinform.ru.
  3. ↑ День медицинского работника. Сalend.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023. Архивировано 22 ғинуар 2012 года.
  4. ↑ 1 2 Праздничные (нерабочие) дни, профессиональные праздники и памятные дни. КонсультантПлюс. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023. Архивировано 4 март 2016 года.
  5. ↑ Ожегов С. И., Шведова Н. Ю. Толковый словарь русского языка. — М: Российская академия наук. Институт русского языка имени В. В. Виноградова| Азбуковник, 1997. — 944 с.
  6. ↑ 1 2 3 День медицинского работника в 2024 году: история и традиции праздника. Комсомольская Правда (18 июнь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 сентябрь 2023.
  7. ↑ День медицинского работника: поздравьте любимого доктора 18 июня. Sputnik. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023. Архивировано 11 июль 2017 года.
  8. ↑ В Казахстане отмечают День медицинского работника. Служба центральных коммуникаций при Президенте Республики Казахстан (18 июнь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  9. ↑ Казахстанцы будут отмечать 35 профессиональных праздников. Tengrinews. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023. Архивировано 17 июнь 2018 года.
  10. ↑ Город поздравил медиков с профессиональным праздником. TV DAUTKOM (17 июль 2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  11. ↑ День медработника Литвы. Vis24 (27 апрель 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  12. ↑ Указ Президента Украины «Про День медицинского работника». Верховная Рада Украины. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023. Архивировано 4 июнь 2018 года.
  13. ↑ День медицинского работника: цифры и факты. Национальный статистический комитет Кыргызской Республики (1 июнь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  14. ↑ Сегодня профессиональный праздник медицинских работников Азербайджана. Азербайджанское Государственное Информационное Агентство (17 июнь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  15. ↑ Алиев Ш. Без клятвы Гиппократу: почему в Таджикистане становится меньше врачей? sputniknews (18 август 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  16. ↑ К истории дня медицинского работника. История медицины. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  17. ↑ День медицинского работника в России. Справка. РИА Новости (29 февраль 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  18. ↑ Праздничные дни, профессиональные праздники и памятные дни: ИЮНЬ. КонсультантПлюс. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  19. ↑ Когда отмечают День медицинского работника. История праздника. В этот день поздравляют врачей и других работников здравоохранения. РБК (23 май 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  20. ↑ 1 2 Олеся Роженцова. Когда отмечают День медицинского работника. История праздника. РБК (25 май 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  21. ↑ День медицинского работника 2023: история праздника, традиции и поздравления. Viascio.ru (12 июнь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  22. ↑ Премия лучшим врачам России «Призвание». Призвание (15 август 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  23. ↑ В день медицинского работника в Москве пройдет Бал медиков. РБК (16 июль 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  24. ↑ Бал медиков. Бал Медиков (18 март 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  25. ↑ В день медицинского работника в Москве пройдет Бал медиков. РБК (16 июнь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  26. ↑ Учреждены новые государственные награды России. История Медицины (22 июнь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  27. ↑ Опубликованы указы Президента о награждении работников российских медицинских и научных учреждений орденом Пирогова и медалью Луки Крымского. kremlin.ru (21 июнь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  28. ↑ Президент наградил 59 пермских медиков орденом Пирогова и медалью Луки Крымского. perm.kp.ru (21 июнь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  29. ↑ В Екатеринбурге прошла ежегодная премия «Медицинский олимп». Свердловской Областное Телевидение (16 июнь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  30. ↑ Анушевская А. День медицинского работника: история и традиции праздника. Аргументы и Факты (19 июнь 2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  31. ↑ 1 2 День медицинского работника в 2024 году: история и традиции праздника. kp.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  32. ↑ Гиппократ. История медицины. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 июнь 2024.
  33. ↑ 3 октября - Международный день врача. Первый Московский государственный медицинский университет имени И. М. Сеченова (1 октябрь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  34. ↑ Праздники в 2023 году. Мурманская Областная Клиническая больница (12 апрель 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.
  35. ↑ Профессиональные медицинские праздники. Мурманская Областная Клиническая больница. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2023.

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар