Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө (Рәсәй)
Тарихы
Байрам тарихы 1990 йылдарҙа башлана. Билдәле булыуынса, 1996 йылдың 14 февралендә журналист, композитор һәм шағир Игорь Герасимов һәм режиссёр Оксана Акацкова башланғысы менән Наро-Фоминскиҙа (Мәскәү өлкәһе) Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө үткәрелә[2]. Байрамды район хакимиәте хуплай, әммә ул рәсми характерҙа булмай[3]. Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәрендә лә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләйҙәр, тантаналар башлыса март айына тура килә[4].
2006 йылдың декабрендә Рәсәйҙең мәҙәниәт һәм киң коммуникациялар (рус.)баш. министры Александр Соколов Рәсәй төбәктәренең күп һанлы мөрәжәғәттәре һәм Мәҙәниәт буйынса координация советы тәҡдимдәре нигеҙендә Дәүләт Советы ултырышында мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең һөнәри байрамын булдырыу тәҡдиме менән сығыш яһай[1].
2007 йылдың 27 авгусында Рәсәй Президенты Владимир Путин «Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө тураһында»ғы 1111-се указға ҡул ҡуя. Унда һөнәри байрамдың датаһы билдәләнә — 25 март[5]. Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө — ял түгел.
2008 йылда һөнәри байрам тәүге тапҡыр рәсми үткәрелә[6].
2009 йылдың 25 мартында Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев, мәҙәниәт эшмәкәрҙәрен ҡотлап, Рәсәйҙең һәм уның бөтә халыҡтарының мәҙәни мираҫын һаҡлау һәм арттырыу «өҫтөнлөклө дәүләт бурысы» тип айырым билдәләп үтә.[7]
Традициялар
Кем билдәләй
«Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре» төшөнсәһе етерлек аныҡ түгел[8]. Уға ижади коллективтарҙа ҡатнашыусылар, театрҙар, китапханалар, музейҙар, мәҙәниәт һарайҙары, ауыл клубтары хеҙмәткәрҙәре, мәҙәни мираҫты һаҡлаусылар һәм популярлаштырыусылар, шулай уҡ яҙыусылар, шағирҙар, кинематографистар, экскурсоводтар (рус.)баш., мәғрифәтселек эше менән шөғөлләнеүселәр инә.
Илдә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең Дөйөм Рәсәй профсоюзы бар. 2024 йылдың 1 ғинуарына ҡарата мәғлүмәттәр буйынса, унда 330 меңдән ашыу профсоюз ағзаһы булған[9].
Саралар
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә традицион рәүештә был тармаҡта эшләүселәрҙе рәсми бүләкләү үткәрелә.
Төрлө тантаналы саралар: концерттар, фестивалдәр, ижади осрашыуҙар ойошторола.
Мәҙәниәт учреждениеларында асыҡ ишектәр көнө, семинарҙар, лекциялар һәм фәнни конференциялар уҙғарыла[10].
Байрам бүләктәре
2005 йылдан алып РФ Хөкүмәтенең мәҙәниәт өлкәһендәге премиялары бирелә[11], 2022 йылдан алып РФ Хөкүмәтенең мәҙәниәт өлкәһендәге һәр береһе 3 миллион һум күләмендә булған ете премияһы тапшырыла[12].
2011 йылдан Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан Мәскәү Кремлендә йыл һайын йәш мәҙәниәт эшмәкәрҙәренә РФ Президенты премияларын, 2013 йылдан — шулай уҡ балалар һәм үҫмерҙәргә тәғәйенләнгән әҫәрҙәр өсөн әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендә РФ Президенты премияларын тапшырыу тантанаһы үтә[13].
Йыл һайын РФ мәҙәниәт министры мәҙәниәт эшмәкәрҙәренә дәүләт наградаларын (рус.)баш. тапшыра[14].
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә шулай уҡ грамоталар, дипломдар, аҡсалата премиялар тапшырыла һәм башҡа төр бүләкләүҙәр ойошторола.
Бәйле даталар
- Бөтә донъя экскурсоводтар көнө (21 февраль);
- Халыҡ-ара һәйкәлдәр һәм тарихи урындар көнө (18 апрель);
- Халыҡ-ара музейҙар көнө (18 май);
- Музейҙар төнө (дата йыл һайын үҙгәрә).
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 День работника культуры. 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ День работника культуры в 2026 году: дата, история и традиции, поздравления (31 октябрь 2025). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ 25 марта — День работника культуры: история, традиции, как поздравить (24 март 2024). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ День работника культуры 2027: история и традиции праздника. КП. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 май 2026. (рус.)
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 27.08.2007 г. № 1111. 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ Глава Минкульта предлагает объединять все творческие силы страны (25 март 2008). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ Поздравление Президента Российской Федерации Дмитрия Медведева деятелям культуры с профессиональным праздником –. culture.gov.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 май 2026. (рус.)
- ↑ Что такое День работника культуры и кто его отмечает? Что такое День работника культуры и кто его отмечает? (25 март 2013). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ ОПРК - О профсоюзе. www.rprk.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 май 2026. (рус.)
- ↑ Культуру – в массы! В России отмечается День работника культуры (25 март 2022). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ Мишустин вручил премии правительства Яхиной, Михалкову и Машкову (9 сентябрь 2020). 21 февраль 2025 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ Постановление Правительства Российской Федерации от 01.02.2022 г. № 79. Правительство РФ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 май 2026. (рус.)
- ↑ Путин 26 марта вручит премии молодым деятелям культуры (21 март 2024). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
- ↑ Министр культуры вручила госнаграды Бабкиной, Запашному и Гладкову (20 февраль 2024). 29 май 2026 тикшерелгән. (рус.)
