Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Асаев Рәйес Бәҙеғитдин улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Асаев фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Рәйес Бәҙеғитдин улы Асаев (рус. Раис Бадыгутдинович Асаев; 1931 йылдың 6 майы, Ҡамышлы, Благовар районы, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР — 2001 йылдың 3 марты, Шишмә эшселәр ҡасабаһы, Шишмә районы, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — совет һәм Рәсәй хужалыҡ һәм сәйәси эшмәкәре, агроном, Башҡорт АССР-ының Шишмә районындағы «Луч» колхозы рәйесе, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1990). Рәсәй Федерацияһының беренсе саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты[1].

Биографияһы

Тәүге йылдары һәм белеме

1931 йылдың 6 майында Башҡорт АССР-ының Шишмә районы Ҡамышлы ауылында тыуған. Хәҙер ауыл Башҡортостандың Благовар районына ҡарай[1]. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында, атаһы фронтҡа киткәс, ун йәшендә эшләй башлай: малсы, ат ҡараусы, ат менән йөк ташыусы һәм көтөүсе була[2].

1951–1955 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә. Демобилизациянан һуң 1955–1956 йылдарҙа Яңы-Өфө нефть эшкәртеү заводында электромонтёр, артабан «Уфаэлектросетьстрой» тресында электрик булып эшләй[2].

1962 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын «ғалим-агроном» һөнәре буйынса тамамлай[2]. Институттан һуң Шишмә районының Ленин исемендәге колхозында баш агроном булып эшләй. 1964 йылдан — «Луч» колхозының баш агрономы[1].

«Луч» колхозына етәкселек итеүе

1965 йылдың февралендә «Луч» колхозы рәйесе итеп һайлана; 2001 йылда вафат булғанға тиклем хужалыҡты етәкләй[2].

1970-се йылдарҙа колхозда хужалыҡ иҫәбе һәм хужалыҡ эсендәге махсуслашыу индерелә. 1964–1974 йылдарҙа һөт етештереү 2,3 тапҡырға, ит — 2,7 тапҡырға, иген — 1,6 тапҡырға, шәкәр сөгөлдөрө — 3,7 тапҡырға арта[1].

Хужалыҡта торлаҡ йорттар, юлдар, мәктәп, мәҙәниәт йорто, малсылыҡ комплексы һәм механизацияланған иген һаҡлағыс төҙөлә[3]. Һыйыр малын һимертеү өсөн урындағы шәкәр заводының жомы һәм патокаһы ҡулланыла[2].

Сәйәси эшмәкәрлеге

Башҡортостан Агросәнәғәт союзы советын етәкләй. 1992 йылдың ноябрендә уның башланғысы менән Башҡортостан Аграр партияһы ойошторола. Рәсәй Федерацияһы Агросәнәғәт союзының Үҙәк советы һәм Рәсәй Аграр партияһының Үҙәк советы президиумы ағзаһы була[3].

Башҡортостан Республикаһының 5-се Киров бер мандатлы һайлау округы буйынса Рәсәй Федерацияһының беренсе саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты итеп һайлана. Аграр мәсьәләләр буйынса комитетта эшләй[2]. Рәсәй Аграр партияһы фракцияһы ағзаһы була[4].

2001 йылдың 3 мартында Шишмәлә вафат була[1].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Хәтер

Шишмә районында Рәйес Асаев музейы асыла[3].

2021 йылдың майында уның тыуыуына 90 йыл тулыуға арналған иҫтәлекле саралар үтә: документтары һәм шәхси әйберҙәре күргәҙмәһе ойошторола, ҡәберенә сәскәләр һалына[5].

Шулай уҡ ҡара

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Г. Ш. Курбангалиев. Асаев Раис Бадыгутдинович. Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Кирилл Осовик. Асаев Раис Бадыгутдинович. Герои страны. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Сегодня — 80 лет со дня рождения Героя Социалистического Труда Раиса Асаева. Башинформ (6 май 2011). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  4. ↑ Асаев Раис Бадыгутдинович, фото, биография. Российская информационная сеть. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  5. ↑ В Башкирии почтили память героя соцтруда Раиса Асаева. ТРК «Башкортостан» (11 май 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар