Яңы Балтас (Татарстан)

Был терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Яңы Балтас.

Яңы Балтас — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районындағы ауыл. Иҫке Ҡормаш ауыл биләмәһе составына керә.

Ауыл Шәбеҙ йылғаһы буйында, Аҡтаныш ауылынан көнбайышҡа табан 21 км алыҫлыҡта урынлашҡан^[1].

Яңы Балтас — гәрәй ырыуы башҡорттарының ауылы. XVIII быуаттың 1-се яртыһында нигеҙләнгән^[1]. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Гәрәй улусы Әжәкүл түбәһенә ҡарай, 1865 йылда был өйәҙ Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Шәрип (1913 йылдан — Таҡталасыҡ) улусы составына керә.

ХХ быуат башында ауылда мәсет (1894 йылда төҙөлгән), 2 тирмән, хужалыҡ магазины теркәлгән^[1]^[2].

1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составына керә^[1].

1816 йылда ир енесле 84 башҡорт; 1834 йылда — 102 башҡорт; 1870 йылда — 192 башҡорт; 1912 йылда — 372 башҡорт йәшәй^[2].

Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе
(Сығанаҡ: ^[1])
1859	1870	1884	1897	1913	1920	1926	1938	1949	1958	1970	1979	1989	2002
187	192	210	325	372	308	323	350	328	241	273	241	143	144

Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Мәктәп бар^[1].

Аҡанов Ҡотлояр Йәркәй улы — 6-сы башҡорт полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы^[2].

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Татарская энциклопедия.
↑ ¹ ² ³ Асфандияров А. З. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 293—296. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.

География