Шәбеҙ (ауыл)

Шәбеҙ — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районындағы ауыл. Чалманарат ауыл биләмәһе составына керә.

География

Шәбеҙ йылғаһы буйында, Аҡтаныш ауылынан көнбайышҡа табан 22 км алыҫлыҡта урынлашҡан[1].

Тарих

Шәбеҙ — йәнәй ырыуы башҡорттарының ауылы[2]. 1723 йылдан билдәле[1]. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Йәнәй улусы Ҡамбар түбәһенә ҡарай, 1865 йылда был өйәҙ Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Әмәкәй улусы составына керә.

ХХ быуат башында мәсет (1830 йылдан билдәле), мәктәп, ел тирмәне, икмәк магазины, бакалея кибете теркәлгән[1][2].

1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Аҡтаныш районы, 1935 йылдан — Калинин районы, 1959 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составына керә[1].

Халыҡ һаны

1795 йылда ир енесле 187 башҡорт; 1816 йылда — 258 башҡорт; 1834 йылда — 325 башҡорт; 1870 йылда — 411 башҡорт; 1912 йылда — керҙәш 463 башҡорт (башкиры по этносу, припущенники по сословию) йәшәй[2][3].

Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе
(Сығанаҡ: [1])
1859187018841897190619131920192619381949195819701979198920022010
394411547549549463409354405286276267244191165147

Инфраструктура

Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Ауылда мәктәп китапхана бар[1].

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Татарская энциклопедия.
  2. 1 2 3 Асфандияров А. З. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 487—491. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
  3. История башкирских родов. Еней. Том 1 / авт.-сост. С. И. Хамидуллин, Ю. М. Юсупов, Р. Р. Асылгужин, Р. Р. Шайхеев, Р. М. Рыскулов, А. Я. Гумерова. — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2014. — С. 61-64. — ISBN 978-5-85051-640-6.

Тема буйынса өҫтәмә